O muzeum

O muzeum

Korczakianum gromadzi, bada, udostępnia i popularyzuje materiały dokumentujące spuściznę życiową Janusza Korczaka [Henryka Goldszmita, 1878-1942] – jego biografię osobistą, dorobek pisarski; dzieje instytucji przezeń tworzonych i współtworzonych; losy ludzi z najbliższego kręgu; polską i zagraniczną recepcję dzieła oraz postaci.

Główne kierunki działalności to:
– gromadzenie i opracowywanie zasobów Archiwum Korczakowskiego oraz innych zbiorów (np. księgozbiór, dokumentacja mechaniczna) Korczakianum,
– udział w pracach edytorskich i wydawniczych prezentujących dorobek pisarski Korczaka (przede wszystkim w przygotowaniu wydania zbiorowego jego Dzieł) oraz inne ważne i mało znane czy dostępne materiały źródłowe,
– działalność konsultacyjna i edukacyjna, związana z udostępnianiem zbiorów, a także z prezentacją stałej ekspozycji,
– współpraca krajowa i międzynarodowa z osobami, instytucjami i środowiskami zainteresowanymi problematyką Korczakowską.

Tuż po zakończeniu II wojny światowej zainicjowane zostało – by utrwalić pamięć o Korczaku i jego dokonaniach – gromadzenie ocalałych materiałów i pamiątek. Powstał Komitet Uczczenia Pamięci Janusza Korczaka (1946-48), utworzony przez ludzi, którzy osobiście i blisko znali Starego Doktora. Jednak dopiero po stalinowskiej przerwie, na „odwilżowej” fali 1956 roku, odrodzony wówczas Komitet Korczakowski powołał stałą Komisję Archiwalną (1957) i ta na szerszą skalę rozpoczęła zbieranie dokumentów, publikacji, wspomnień, fotografii, a nawet podjęła pierwsze prace bibliograficzne.

Losy zbiorów nadal nie były wolne od politycznych uwarunkowań, stąd kolejna „zapaść” – w latach 1968-69, gdy część aktywnych działaczy zdecydowała się na wymuszoną emigrację, a zbiory usunięto z pomieszczeń Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, przy którym afiliowany był Komitet Korczakowski. Archiwum znalazło się wówczas po raz pierwszy w historycznym budynku Domu Sierot, gdzie w połowie lat 50. reaktywowano placówkę wychowawczą: Dom Dziecka nr 2 im. J. Korczaka.

Wobec rosnącego zainteresowania postacią Korczaka w świecie, do czego znacząco przyczyniło się przyznanie mu pośmiertnie Pokojowej Nagrody Księgarzy Niemieckich (1972), oraz planowanych i w kraju obchodów 100. rocznicy urodzin, w Instytucie Badań Pedagogicznych zorganizowano Pracownię Korczakowską (1977) i tam przekazano społeczne zbiory. W ciągu 15 lat istnienia Pracownia stała się znaczącą placówką zajmującą się gromadzeniem, opracowywaniem, udostępnianiem i publikowaniem spuścizny życiowej Korczaka.

W 1993 roku utworzony został – jako kontynuacja Pracowni – Ośrodek Dokumentacji i Badań Korczakianum, początkowo włączony w strukturę Domu Dziecka.

Od 2001 roku Ośrodek stanowił Oddział, od 2014 r. – Pracownię naukową Muzeum Warszawy.